چرا نام بسیاری از قلعه ها، کوه ها، بنا های تاریخی و... در ایران با اسامی مادر، دختر، بی بی، خاتون، خواهر و بانوعجین شده است ؟
برای مثال:
از کلمه دختر:
قلعه دخترفارس(فیروز آباد)، قلعه دخترخراسان، قلعه دخترمیانه، قلعه دخترشوشتر، قلعه دختررفسنجان، قلعه دخترشهرستانک، قلعه دخترفسا، قلعه دختربیرجندو... برج دخترو پل دخترلرستان، پل دختر شهریار، قصر دخترداراب، گور دخترکازرون ، چهل دختران اصفهان، چهل دخترشهربابک و ...
از کلمه بی بی :
بی بی بارگاه رفسنجان،بی بی یان قصر شیرین،بی بی حکیمه کازرون،بی بی خاتون بوشهر،بی بی نورو هورگرگا ن و ...
از کلمه مادر(مار):
آبادی مادر دختر کازرون، مسجد پیر مادر اردبیل، ماران کلاته گرگان، قلعه ماران ،چقا ماران(تپه ماران) کرمانشاهان، تپه مار اراک، گردنه ماریان جبال بارز، شاه مار آذربایجان و ...
از کلمه خاتون:
خاتون بارگاه مازندران، پل خاتون خوی، آبادی خاتون باغ مهاباد، چنار خاتون بروجرد، پل خاتون خراسان، حکیمه خاتون شهر کرد، بی بی خاتون نطنز و ...
از کلمه خواهر:
دو خواهران بروجرد، دو خواهران اراک، پل و برج خواهران راور و ...
از کلمه بانو:
ده بان (ده بانو) پل ذهاب، بان نیشابور، بانو ده مازندران، بانو صحرا ولیان کرج، بانه کردستان و ...

این اماکن گرچه اکنون تعداد آن کم نیست ولی متاسفانه صورت آبادان و تازه و شادابی خود را ندارند اغلب فرتوت، شکسته، خراب و بایر افتاده و گذشته زنده خود را در زیر خاک ها پوشانیده اند.

مشخصات آن ها در چند خط خلاصه می شود:
١ - همه بر بلندی ها و نقاط صعب العبور قرار دارند.
٢ - اغلب بنای مربوط به قبل از اسلام و خصوصا عهد ساسانی را دارا می باشند.
٣ - بیشتر جنبه تقدس و عبادتی دارند.
٤ - قلاع دفاعی معتبری بوده اند.

از طرفی در تاریخ ایران دختر یا زنی که تعمد به ساختن ابنیه یی در اکناف ایران به این صورت داشته باشد نداریم پس این اسم از آن کیست؟

در ایران قدیم احترام به عناصر اربعه- خاک و هوا و آتش و آب – از اصول دیانتی ایرانیان بوده و حتی ایزدانی اختصاص و موکل بر این عناصر قرار داده بودند که یکی از آنها فرشته موکل آب(آناهیتا) است.
در سرزمین وسیع و پهناور و کم آب ایران، آب و باران ارزش و مقامی خاص داردو طبعا فرشته موکل آب نیز از سایر فرشتگان برتر و ارجمند تر است و عجیب نیست که اگر درکتاب اوستا بخش بزرگی را به نام آبان یشت می یابیم وازآناهیتا ״*״ یا ناهید ،فرشته موکل آب، سخن ها می شنویم.
ایرانیان معابد خود را از جنبه تقدسی و پاکی که بایستی دور از دسترس آلودگی و هم چنین دور از حمله دشمن باشد در قله کوه ها ساخته بودند و ستایش ایزدان در همین معابد انجام می شده است بدین ترتیب ستایش فرشته پاکی و آب (آناهیتا) نیز از این قاعده مستثنی نبوده است.

هم چنین با توجه به پیدا شدن بقایای مجسمه هایی از اناهیتا در بعضی از این اماکن (با توجه به اینکه فرشته اناهیتا به صورت زن مجسم شده بود)تردیدی باقی نمی ماند که آن اسامی مادر، دختر، خواهر ، خاتون نسبتی جز به آناهیتا فرشته پاکی و بدون پلیدی ندارند که ارج و منزلت خاص در بین ایرانیان داشته است.

برگرفته از کتاب خاتون هفت قلعه، نوشته دکتر باستانی پاریزی


*کلمه آناهیتا صورت کامل تری از ناهید است،کلمه آناهیتا مرکب از جزء‹ ا › حرف نفی و آهیت (چرکین و پلید معنی می دهد) و روی هم به معنای پاک و بدون عیب و پلیدی است.